Makrela to tłusta ryba morska, bogata w pełnowartościowe białko, kwasy tłuszczowe omega-3, witaminy D i B12 oraz selen, fosfor i magnez. Regularne spożywanie makreli może wspierać prawidłowe funkcjonowanie serca, układu nerwowego, mięśni i kości. Szczególnie wartościowa jest makrela atlantycka, która dostarcza znacznych ilości EPA i DHA, a jednocześnie charakteryzuje się stosunkowo niską zawartością rtęci.
Śledź to tłusta ryba morska o wysokiej wartości odżywczej, dostarczająca pełnowartościowego białka, kwasów tłuszczowych omega-3, witaminy D, witaminy B12 oraz selenu i fosforu. Spożywanie śledzi może wspierać prawidłowe funkcjonowanie układu sercowo-naczyniowego, nerwowego i odpornościowego. Ze względu na wysoką zawartość EPA i DHA śledzie należą do ryb szczególnie wartościowych w profilaktyce żywieniowej chorób serca.
Mintaj to chuda ryba morska o wysokiej zawartości pełnowartościowego białka i niewielkiej kaloryczności. Dostarcza kwasów tłuszczowych omega-3, witaminy B12, selenu, fosforu oraz innych składników mineralnych. Ze względu na małą zawartość tłuszczów nasyconych może stanowić element diety wspierającej zdrowie układu sercowo-naczyniowego. Mintaj należy również do gatunków ryb o stosunkowo niskiej zawartości rtęci, dzięki czemu jest zaliczany do ryb zalecanych także kobietom w ciąży i dzieciom.
Dorsz to chuda ryba morska dostarczająca pełnowartościowego białka, witaminy B12, selenu, jodu i fosforu. Charakteryzuje się niską zawartością tłuszczu oraz niewielką kalorycznością – 100 g surowego dorsza atlantyckiego dostarcza około 82 kcal. Dzięki temu może stanowić wartościowy element diety redukcyjnej, diety śródziemnomorskiej oraz jadłospisu osób dbających o prawidłowe stężenie cholesterolu. Dorsz zawiera również kwasy tłuszczowe omega-3, jednak w mniejszych ilościach niż tłuste ryby morskie.
Tuńczyk to ryba morska wyróżniająca się wysoką zawartością pełnowartościowego białka, witamin z grupy B, selenu oraz kwasów tłuszczowych omega-3. Jego mięso charakteryzuje się stosunkowo niską kalorycznością, szczególnie w przypadku chudszych gatunków. Tuńczyk może wspierać prawidłowe funkcjonowanie układu nerwowego, mięśniowego i sercowo-naczyniowego. Ze względu na możliwość kumulowania rtęci częstotliwość jego spożywania powinna jednak uwzględniać gatunek ryby.
Pstrąg to ryba słodkowodna o wysokiej wartości odżywczej, dostarczająca pełnowartościowego białka, kwasów tłuszczowych omega-3, witaminy D, witaminy B12 oraz składników mineralnych, w tym selenu, fosforu i potasu. Regularne spożywanie pstrąga może wspierać prawidłowe funkcjonowanie układu sercowo-naczyniowego, nerwowego i odpornościowego. Ze względu na stosunkowo niewielką kaloryczność oraz wysoką zawartość białka ryba ta może stanowić element diety redukcyjnej.
Zmiana diety może obniżyć stężenie cholesterolu LDL, ale znaczenie ma dobór konkretnych produktów i to, co zastępują w jadłospisie. Najlepiej udokumentowane działania obejmują zastępowanie tłuszczów nasyconych nienasyconymi oraz regularne spożywanie wybranych źródeł błonnika, strączków i orzechów. Skuteczność potwierdzono również dla białka sojowego oraz żywności wzbogacanej w sterole lub stanole roślinne. [1–8]
Dzika gryka, czyli gryka tatarka, jest rośliną wykorzystywaną do produkcji żywności oraz naparów z prażonych ziaren. Jej jadalne ziarna dostarczają białka roślinnego, błonnika i składników mineralnych, a naturalna bezglutenowość pozwala wykorzystywać ją w diecie osób z celiakią. Napar ma inne zastosowanie: jest napojem, którego wartości odżywczej nie należy utożsamiać z wartością zjedzonych ziaren. [1, 2]
Dieta planetarna, znana również jako Planetary Health Diet (PHD), to sposób żywienia opracowany przez międzynarodowy zespół naukowców skupionych wokół komisji EAT-Lancet. Jej podstawowym założeniem jest pogodzenie dwóch celów: ochrony zdrowia człowieka oraz ograniczenia wpływu produkcji żywności na środowisko.
Czystek zawiera polifenole, czyli związki roślinne o właściwościach przeciwutleniających. Badania wskazują również na możliwość łagodzenia objawów infekcji dróg oddechowych przez określone ekstrakty oraz korzystnego działania niektórych preparatów na dziąsła i skórę. Co z tych odkryć wynika dla osoby, która po prostu chce pić napar z czystka?
