Sposób przygotowania - Zupa karpielanka – zupa z brukwi i białej fasoli
Karpielanka była szczególnie popularna w okolicach Piwnicznej, Łomnicy, Kokuszki i Młodowa. Dawniej gotowano ją przede wszystkim jesienią i zimą, kiedy brukiew stanowiła ważny składnik codziennego pożywienia. W 2015 roku zupę wpisano na Listę Produktów Tradycyjnych Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi
1. Białą fasolę dokładnie przepłucz, przełóż do miski i zalej dużą ilością zimnej wody. Pozostaw na 8–12 godzin, najlepiej na całą noc. Dzięki namoczeniu ziarna szybciej się ugotują i będą miały bardziej równomierną konsystencję.
2. Następnego dnia odlej wodę z namaczania. Fasolę przełóż do garnka, zalej świeżą wodą i zagotuj. Gotuj na małym ogniu przez około 45–60 minut, aż będzie prawie miękka. Dokładny czas zależy od wielkości i wieku ziaren. Odcedź fasolę i odstaw.
3. Brukiew obierz z grubej skórki, usuń twarde lub zdrewniałe fragmenty i pokrój miąższ w kostkę o boku około 1,5 cm. Marchewki obierz i pokrój w niezbyt grube półplasterki.
4. Do dużego garnka wlej 1,2 litra wody. Dodaj pokrojoną brukiew i marchewkę, a następnie wsyp część soli. Doprowadź do wrzenia i gotuj na małym ogniu pod przykryciem przez około 15–20 minut.
5. Do podgotowanych warzyw dodaj fasolę. Kontynuuj gotowanie przez kolejne 15–20 minut, aż wszystkie składniki staną się miękkie, ale nadal będą zachowywać swój kształt. Brukiew powinna dać się łatwo przekłuć widelcem.
6. W małym rondelku rozpuść masło, wsyp mąkę i energicznie mieszaj przez około minutę na niewielkim ogniu. Przygotuj jasną zasmażkę, nie dopuszczając do jej zrumienienia.
7. Do zasmażki stopniowo dodaj kilka łyżek gorącego wywaru z zupy, cały czas mieszając trzepaczką, aby nie powstały grudki. Rozprowadzoną zasmażkę przelej do garnka z warzywami.
8. Gotuj zupę przez około 3 minuty, delikatnie mieszając. Powinna nieco zgęstnieć, ale nadal pozostać płynna. Karpielanka nie jest zupą krem i nie należy miksować jej składników.
9. Mleko podgrzej w osobnym rondelku, nie doprowadzając do gwałtownego wrzenia. Następnie powoli wlej je do garnka z zupą i delikatnie wymieszaj.
10. Podgrzewaj całość na małym ogniu przez około 5 minut. Nie gotuj gwałtownie, aby mleko się nie zwarzyło, a warzywa nie zaczęły się rozpadać.
11. Dodaj posiekaną natkę pietruszki i dopraw zupę solą. Jeśli lubisz nieco wyrazistszy smak, wsyp niewielką szczyptę białego pieprzu.
12. Gotową karpielankę odstaw na kilka minut pod przykryciem, aby smaki się połączyły. Przed podaniem delikatnie zamieszaj, rozprowadzając równomiernie fasolę i warzywa.
Jak podawać
Zupę karpielankę najlepiej podawać gorącą, w głębokich ceramicznych talerzach lub miseczkach. Powinna mieć jasny, kremowożółty kolor, delikatnie zagęszczony wywar oraz wyraźnie widoczne kawałki brukwi, marchewki i białej fasoli. Całość warto posypać świeżą natką pietruszki.
Tradycyjnie karpielanka była prostym, samodzielnym posiłkiem, ale można podawać ją również z kromką świeżego chleba żytniego lub razowego. Dzięki obecności fasoli zupa jest sycąca i dobrze sprawdza się jako rozgrzewający obiad w chłodne dni.
Jeśli zostanie na następny dzień, można przechowywać ją w lodówce przez 2–3 dni w szczelnym pojemniku. Podczas ponownego podgrzewania warto dodać odrobinę mleka lub wody, ponieważ zupa może nieco zgęstnieć.
